ROZDZIAŁ JEDENASTY

Godzinę przed świtem las wyglądał jak węgielny szkic na karcie szarego papieru. Wszystkie barwy, nawet jaskrawożółte kołnierze woltyżerów albo czerwone pagony strzelców, ginęły w dziwnym świetle przedświtu, które tłumiło barwy, pożerało je, zmieniało w odcienie szarości. Dlatego długą linię żołnierzy, która maszerowała w stronę wzgórza przez rzadki sosnowy las, zobaczyć można było dopiero ze stu kroków. A i wtedy bardziej zdradzały ich blade, łyskające bielą oblicza niż mundury Legii Nadwiślańskiej.

ROZDZIAŁ DZIESIĄTY

Najpierw rozległ się pojedynczy, samotny strzał. Odbity echem od pni potężnych sosen, zdawał się dochodzić naraz ze wszystkich kierunków. Konie zatrzymały się, strzygąc z niepokojem uszami. Kolumny żołnierzy zwolniły, ich oczy powędrowały na dowódców, jakby czekali na potwierdzenie, czy iść dalej, czy nie.

Tyc, dotychczas wgapiony bezmyślnie w zieloną gęstwinę, drgnął. Odwrócił się w siodle do kapitana Gryla, z którego kompanią jechał. Ale nim zdążył otworzyć usta, kolejne wystrzały posypały się niespodziewaną kaskadą. Cały las od nich huczał, a pomnożone, odbite, zdawały się zlewać w jeden przeciągły, straszny rumor. Ludzie skulili się odruchowo, niektórzy padli plackiem na ziemię i minęła dobra chwila, nim zorientowali się, że to nie tutaj — i nie do nich — strzelają.

Bohaterowie powołani do życia przez autora naprawdę żyją, czuć od nich powiew starych wiarusów, spotkanych na kartach dzieł Gąsiorowskiego, pobrzmiewają tu też echa klasycznej powieści historycznej Kraszewskiego...

Książkę z pewnością należy docenić za oryginalne przedstawienie niespecjalnie już świeżego pomysłu (bramy etherowe przenoszące do równoległej rzeczywistości), sprawność warsztatu autora (sceny batalistyczne — majstersztyk) oraz postać Stanisława Tyca.