Zadra

NARODZINY (1807-1812)

Niedobitki obu regimentów doczekały wreszcie tego, na co od dziesięciu lat miały nadzieję. Na początku 1807 roku wezwano je do kraju, celem sformowania Legii Polskiej, jednostki finansowanej z cesarskiej kiesy, która miała pozostawać w służbie francuskiej. Dowódcą został książę Hieronim, drugi brat Bonapartego. Nowa Legia miała być znaczną siłą, powołano pełen pułk lansjerów liczący sobie 1200 koni oraz trzy regimenty piechoty, każdy po sześć batalionów, łącznie 8100 ludzi. Główny garnizon wyznaczono we Wrocławiu.

Kiedy w 1807 roku na mocy traktatu w Tylży utworzone zostało Księstwo Warszawskie, wielu żołnierzy miało nadzieję na połączenie z armią polską. Jednak zamiast tego Bonaparte pchnął Legię w dokładnie przeciwnym kierunku — do Westfalii, królestwa Hieronima. Na dodatek, ponieważ jej przyszły status był niepewny, nie otrzymała zaopatrzenia ani od rządu Westfalii ani od Księstwa. Brakowało wyposażenia, mundurów, broni. Wielu starszych żołnierzy wciąż miało ze sobą ekwipunek z włoskiej kampanii.

Po kilku miesiącach spędzonych w garnizonie Legia została skierowana do Francji. Wraz z nowymi rozkazami, cesarz zmienił też nazwę jednostki — od teraz miała być znana jako Legia Nadwiślańska.

Bellange: Żołnierze Legii Nadwiślańskiej (1810)
Źródło: Wikimedia.

Nowym garnizonem Polaków była Bajonna, gdzie częściowo uzupełniono sprzęt oraz wymieniono broń na nowe, francuskie modele. Zachowany raport inspekcji, która miała ocenić stan Legii, odmalowuje jednak dość ponury obraz — większość żołnierzy nie miała nawet przepisowych mundurów, tylko nabywane różnymi drogami „ubiory zastępcze”. To zaś, w połączeniu z brakami w szeregach, sprawiło, że Legia została uznana za niezdatną do walki. Napoleon osobiście wybrał z niej najlepiej wyposażone i największe liczebnie kompanie, z których stworzono zaledwie jeden regiment, 1 pułk Legii, który pomaszerował do Hiszpanii. Reszta żołnierzy dołączyła do niego później, a w celu pozyskania dla Legii nowych rekrutów ruszyła do Księstwa specjalna misja.

Od momentu, kiedy żołnierze Legii Nadwiślańskiej przekroczyli hiszpańską granicę, walczyli niemal bez ustanku, zarówno z regularną armią angielską jak i z powstańcami hiszpańskimi. W 1809 roku, już w trakcie kampanii, regimenty Legii otrzymały pełne wyposażenie oraz nowe niebieskie mundury z białymi spodniami. Dzięki wysokiemu morale i odwadze, Legia odznaczyła się w kilkudziesięciu potyczkach oraz bitwach. Szczególną sławę zyskali sobie w tym czasie jej ułani, ochrzczeni przez Hiszpanów mianem lansjerów z piekła — los infernos picadores.

January Suchodolski: Ułani polscy — po lewej ułan Legii Nadwiślańskiej, po prawej Księstwa Warszawskiego
Źródło: Wikimedia.

Copyright (C) Agencja Wydawnicza RUNA A. Brzezińska, E. Szulc sp.j. NIP 759-15-71-926. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Przedruk lub kopiowanie całości albo fragmentu materiałów zawartych na niniejszej stronie możliwe są tylko na podstawie pisemnej zgody wydawcy.